Soms ben je dronken van geluk. Half september zweefde ik op een wolk, toen ik geridderd werd in de orde van de truffel en wijnen van Alba. In het Italiaans klinkt het alsof je een aria zingt: Cavaliere dell Ordine del Tartufo e dei Vini di Alba. Het is een mooie eer die mij te beurt viel. Voor deze gelegenheid beleefde ik vijf fantastische dagen in mijn geliefde Piëmonte.

Vanuit mijn verblijf in Castiglione Falletto genoot ik met volle teugen van de minuscule, glooiende wijngaarden die als een lappendeken het golvende landschap bedekken. Ik laafde me aan de warmte van de septemberzon en vond de goudgele skyline met de imposante Monte Viso ontroerend mooi. Aan de overkant van de vallei schitterde het fraaie dertiende eeuwse kasteel van buurdorp Serralunga d’Alba hoog boven de wijngaarden en tussen de ranken, midden de heuvel, volgde ik een bedrijvige groep mensen, een kleurrijk gezelschap dat volop bezig was met de uitzonderlijk vroege oogst van 2022.

Een kleine maar kwaliteitsvolle oogst

‘We oogstten half augustus de witte druiven en dat is heel bijzonder’ vertelt wijnbouwer Franco Massolino, terwijl we genieten van zijn Barolo Riserva Vigna Rionda uit het superieure oogstjaar 2016. Wat een kanjer van een wijn. Hij wijst naar de Monte Viso en de Alpen die roestbruin stralen in het vroege zonlicht. ‘Het is de eerste maal dat we geen sneeuw zien op de toppen van de Alpen’. Hij zucht. Geen sneeuw betekent ook geen smeltwater in de bodem van Barolo en de brede regio van Alba. “De winter was nochtans kouder dan de twee voorgaande jaren, maar zonder sneeuw”

Het oogstjaar 2022 gaat de geschiedenis in als het droogste jaar sinds het jaar 1800 en dat vraagt vraagt veel van de wijnbouwer. Het werk in de wijngaard wordt primordiaal. De bodem moet intens bewerkt worden om het weinige water op te vangen en te behouden. Allerlei bodembedekkers en grassen helpen hieraan mee en ook de klassieke mist in Piemonte en ochtenddauw geven extra vochtigheid. ‘Fundamenteel is het loofwandbeheer’, zegt Andrea Zarattini van het historische domein Poderi Colla. Hoeveel gebladerte laat je hangen om de trossen te beschermen of hoeveel moet je uitdunnen. Ik stap met Toni Colla op het hoogste punt van de wijngaard in Bricco de Drago in het gehucht San Rocco Seno d’Elvio di Alba waar ik de rijpe trossen zie hangen, beschermd door laag hangend gebladerte. ‘2022 zal door de droogte geen grote oogst baren, maar de kwaliteit van de kleine bessen is heel goed’, vervolgt Andrea.

“Tutto accade in vigna, alles gebeurt in de wijngaard”. Toni Colla

Het zelfde geluid hoor ik bij mijn vriend Jan de Bruyne, de Belgische wijnbouwer in Diano d’Alba. Jan is tevreden met zijn volrijpe en schitterende dolcetto en ook van nebbiolo verwacht hij een goede oogst. Die voorziet hij in de tweede helft van september. “Dit warm en droog oogstjaar heeft ook een positieve kant”, vindt Jan, “nergens hadden we last van schimmels of andere ziekten”.

De droogte van de laatste jaren heeft ook de hogere regionen van de politiek bereikt. Het consorzio van de wijnbouwers onderzocht de mogelijkheid om te irrigeren. En ja, de politiek handelde voor een keer heel snel. Sinds de oogst van 2022 is irrigatie toegelaten. Hoewel, de realiteit is dat geen enkele wijnbouwer in Barolo water geeft aan zijn stokken. “Waar zou de wijnboer dat water moeten halen”, zegt Franco, “er is gewoonweg geen water, alles staat droog”. Toch zijn de drie wijnbouwers het met elkaar eens dat 2022 een goed wijnjaar is met een eerder kleine oogst.

Opnieuw de grootste

De eerste cijfers geven aan dat de wijnbouwers in Piemonte tien procent minder fruit binnenhaalden, in tegenstelling tot de rest van het land waar de opbrengsten omzeggens gelijk bleven. De regen die eind augustus viel, heeft in de verschillende wijnregio’s een en ander goed gemaakt. Dit jaar is Italië opnieuw de grootste wijnproducent in Europa met iets meer dan 50 miljoen hectoliter wijn. Dat is boven de verwachtingen. Goede wijnbouwers weten om te gaan met de klimaat wijzigingen. “Tutto accade in vigna, alles gebeurt in de wijngaard”. Toni Colla sprak de woorden bij ons afscheid. Ik moest onmiddellijk denken aan de titel van mijn eerste boek, meer dan vijftien jaar geleden Terug naar de Wijngaard. Een goede wijn wordt immers in de wijngaard gemaakt.

Massolino www.massolino.it
Le Cecche lechecce.it
Podericolla www.podericolla.it

tekst Gido Van Imschoot gido-van-imschoot

Ontdek Piëmonte
Proeven van cultuur en gastronomie
Gido Van Imschoot
Standaard Boekhandel 29,90 euro
bestellen