Op 4 januari j.l. overleed champagnemaker Erick De Sousa. Deze pionier in biowijnbouw was al enige tijd ziek en had de leiding van zijn bedrijf intussen overgedragen aan zijn kinderen Charlotte, Julie en Valentin. De Sousa mag dan niet zo bekend zijn als Moët Chandon of Bollinger, ze maken al vier generaties hele mooie champagnes in Avize (Côte des Blancs). Ik sprak vorig jaar met Erick en Charlotte over hun bijzondere familieverhaal en hun wijnmakersfilosofie.

Erick’s opa Manuel, orkestdirigent van beroep, trok tijdens de Eerste Wereldoorlog vanuit Portugal naar Frankrijk om tegen de Duitsers te vechten. Bij de slag van Verdun raakte hij gewond door gifgas, maar hoewel hij uiteindelijk in 1929 aan de gevolgen hiervan overleed, wist hij in de Champagne een bestaan met zijn gezin op te bouwen. Ook zijn zoon kreeg het zwaar voor de kiezen: in WO II moest hij onder barre omstandigheden in een Duitse zoutmijn werken.

Ondanks die tegenslag boekte de familie veel succes met haar champagnes. Ze beheren 10 ha wijngaarden, produceren 100.000 flessen per jaar en tonen zich zeer milieubewust: het bedrijf is zowel bio als Demeter gekeurd.

Erick: ‘Champagne is een uitzonderlijke wijn, goed voor een feestje én voor aan tafel. Het is de enige drank die een maaltijd van begin tot eind kan begeleiden en waarvan je op elk moment van de dag kunt genieten, vanaf het ontbijt tot aan het slapengaan.’

‘We hebben de naam van onze voorouders aangehouden. Dat heeft ons marktaandeel gekost, want De Sousa klinkt niet erg commercieel. Puur economisch gezien hadden we beter een Franse naam kunnen hanteren, maar we willen onze voorouders een mooie eer bewijzen, want ze hebben hard moeten werken om te overleven.’

‘Sinds de herfst van 1999 gaan we biodynamisch te werk. Dat leverde ons kritiek op, in de trant van: “dat doen ze alleen maar vanuit commercieel oogpunt”, maar als dat zo was, waren we er allang mee gestopt! Tijdens de transitie naar bio hebben we 50% van de opbrengst verloren. Voor ons is het een principekwestie: we zijn tégen herbiciden en synthetische chemicaliën.’

Charlotte: ‘Bio is soms lastig. Je moet er alleen aan beginnen als je 100% van de noodzaak onvertuigd bent, niet om een mode te volgen. Regenrijke jaren, zoals 2016 en 2021, zijn zeer gecompliceerd voor bio-boeren en je moet accepteren dat je een deel van de oogst aan schimmelziektes verliest. Dat valt niet mee als je het hele jaar in de wijngaard bent en je veel druiven ziet verpieteren.’

‘Volledig rijpe druiven zijn belangrijk, alleen dan kun je een excellente champagne maken. Persoonlijk vind ik de hergisting heel interessant. Daar komen de finesse en delicatesse van de wijn naar voren (en soms ook zijn gebreken). Onze filosofie luidt: wij moeten zelf de druiven persen, de kwaliteit van de most controleren én waar nodig een helpende hand bieden. We moeten ons werk steeds aanpassen aan de sterke en zwakke punten van ons terroir.’

Erick: ‘Aan uw lezers zou ik ons domein graag willen voorstellen met Cuvée des Caudalies, want die is representatief voor wat we doen: 100% grand cru Chardonnay van oude druivenstokken, gevinifieerd in eikenhouten vaten en een blend van 50% uit een reserve van 1995. Kortom, een cuvée die niemand kan kopiëren!’

Champagne de Sousa champagne-de-sousa

tekst Sander de Vaan sander-de-vaan